Engelli Raporu ile Hangi Haklardan Yararlanılır? 2026

Engelli raporu ile hangi haklardan yararlanılır sorusunun yanıtı, yalnızca raporda yazan engel oranına bakılarak verilemez. 2026 yılında engelli sağlık kurulu raporu bulunan kişiler; Engelli Kimlik Kartı, ücretsiz veya indirimli ulaşım, engelli aylığı, evde bakım yardımı, vergi avantajları, ÖTV ve MTV istisnaları, istihdam, eğitim ve konut alanındaki çeşitli haklardan ilgili şartları taşımaları halinde yararlanabilir. Ancak her hakkın başvuru ve yararlanma koşulları farklıdır. Engelin oranının yanı sıra raporun içeriği, gelir durumu, çalışma gücü kaybı, bakım ihtiyacı ve kişinin sosyal güvenlik durumu da dikkate alınabilir.

Bu nedenle “%40 engelli raporum var, hangi haklardan yararlanabilirim?” sorusunun cevabı tek bir oran üzerinden verilemez. Aşağıda 2026 yılında geçerli olan başlıca hakları ve hangi durumlarda uygulanabildiğini bulabilirsiniz.

Engelli raporu yüzde kaç olmalı?

Yetişkinlerde birçok engelli hakkı için %40 ve üzeri engellilik oranı önemli bir eşiktir. Örneğin Engelli Kimlik Kartı ve 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığında %40 ve üzeri rapor şartı bulunur. TOKİ’nin engelli kontenjanında da %40 ve üzeri engelli raporu aranır.

Ancak bu oran bütün haklar için ortak bir sınır değildir. ÖTV istisnasında %90 ve üzeri oran için farklı, %90’ın altındaki kişiler için ise engelin niteliğine ve aracın kullanımına bağlı farklı şartlar uygulanabilir. Emeklilikte ise sağlık raporundaki engel oranı tek başına yeterli değildir.

Raporun nasıl alındığını öğrenmek isteyenler, “Engelli Raporu Nereden Alınır?” rehberimizden başvuru sürecini ayrıca inceleyebilir.

1. Engelli Kimlik Kartı

%40 ve üzeri engelli sağlık kurulu raporu bulunan yetişkinler Engelli Kimlik Kartı için başvurabilir.

Kart başvurusu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi veya e-Devlet üzerinden yapılabilir. Engelli Kimlik Kartı; ulaşım, kültür ve bazı indirimlerden yararlanırken kullanılan önemli belgelerden biridir.

Engelli Kimlik Kartının başvuru aşamalarını öğrenmek isteyenler “Engelli Kimlik Kartı Nasıl Alınır?” rehberimize de bakabilir.

2. Ücretsiz şehir içi ulaşım

Engelli Kimlik Kartı bulunan kişiler, mevzuat kapsamındaki şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilir.

Bakanlığın güncel bilgilendirmesinde belediye otobüsleri, metro, Marmaray, tramvay ve şehir içi deniz ulaşımı bu kapsamda sayılmaktadır. TCDD’nin YHT dahil koltuklu seferlerinde de engelli vatandaşlara ücretsiz ulaşım sağlanmaktadır.

Refakatçi hakkı ise bütün engelli raporları için otomatik değildir. “Ağır engelli” ibareli raporu bulunan kişilerin bir refakatçisi, engelli kişiyle birlikte seyahat etmek şartıyla ilgili ücretsiz ulaşım uygulamasından yararlanabilir.

3. Şehirlerarası ulaşım indirimleri

Engelli bireyler şehirlerarası ulaşımda da bazı avantajlardan yararlanabilir.

2026 yılında Bakanlığın Engelli Kimlik Kartı bilgilendirmesinde:

Şehirlerarası otobüslerde %30 indirim,
THY ve AJet iç hatlarda %20 indirim,
THY ve AJet dış hatlarda %25 indirim,
TCDD ve YHT’nin koltuklu seferlerinde ücretsiz ulaşım

uygulamaları belirtilmektedir.

Şehirlerarası otobüslerde engelli kişi için belirtilen %30 indirim bulunurken, aynı uygulama kapsamında refakatçi indirimi bulunmadığı Bakanlığın bilgilendirmesinde ayrıca belirtilmektedir.

4. Müze, ören yeri ve kültürel alanlardan yararlanma

Engelli Kimlik Kartı bulunan kişiler, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı birçok müze ve ören yerinden ücretsiz yararlanabilir.

Bakanlığın bilgilendirmesinde milli parklar ve piknik alanları ile Devlet Tiyatrolarındaki bazı ücretsiz uygulamalar da engelli bireyler için belirtilmektedir. Belediyelerin sunduğu sosyal tesis ve benzeri avantajlar ise yerel uygulamalara göre ayrıca değişebilir.

5. Engelli aylığı

Engelli sağlık kurulu raporu bulunan kişilerin yararlanabileceği sosyal yardımlardan biri 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığıdır. Ancak yalnızca %40 ve üzeri rapora sahip olmak aylığın otomatik bağlanması için yeterli değildir.

2026 yılı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel programında, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen aylık geliri 9.358,50 TL’den az olan %40 ve üzeri engelli kişiler için engelli aylığı uygulanmaktadır.

2026 yılı aylık ödeme tutarları:

Engel oranı	2026 aylık tutar
%40-%69	5.793,31 TL
%70 ve üzeri	8.689,97 TL

Ödemeler aylık yapılmaktadır.

Güncel ödeme miktarları ve şartlar için “Engelli Maaşı Ne Kadar?” rehberimize ulaşabilirsiniz.

Engelli aylığında oran şartını ayrıca incelemek isteyenler “Engelli Maaşı Yüzde Kaç Olmalı?” içeriğine de bakabilir.

Başvuru sürecini öğrenmek isteyenler için Engelli Maaşı Başvurusu Nasıl Yapılır? rehberimizde SYDV üzerinden yürütülen başvuru adımlarını anlattık.

6. Evde bakım yardımı

Evde bakım yardımı, yüksek oranlı engelli raporu bulunan herkese otomatik olarak bağlanan bir ödeme değildir.

2026 yılında uygulanan yönetmeliğe göre hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden az olması, kişinin mevzuatta belirtilen sağlık raporuna sahip olması ve günlük hayatın alışılmış gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle başkasının yardımı ve bakımı olmadan hayatını sürdüremeyeceğinin heyet tarafından tespit edilmesi gerekir.

Temmuz 2026’daki düzenlemenin ardından evde bakım yardımı 15.775 TL olarak uygulanmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 15 Eylül 2026 tarihli açıklamasında da hak sahibi başına aylık 15.775 TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir.

Dolayısıyla %90 veya %100 rapor tek başına evde bakım yardımı için yeterli değildir; bakım ihtiyacı, sağlık raporu ve gelir şartları birlikte değerlendirilir.

7. ÖTV istisnasıyla araç alma

Engelli raporuyla araç alımında uygulanacak şartlar, rapor oranından daha ayrıntılıdır.

2026 yılında ÖTV istisnası kapsamında 87.03 tarife pozisyonundaki araçlarda dikkate alınan bedel 2.873.900 TL olarak uygulanmaktadır. İstisna kapsamındaki araçlarda ayrıca en az %40 yerli katkı oranı şartı bulunmaktadır.

%90 ve üzeri engellilikte belirli araç grupları için ÖTV istisnası uygulanabilirken, %90’ın altında engel oranı bulunan kişiler açısından da bazı şartlarla istisna mümkündür. Özellikle engeline uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırarak aracı bizzat kullanması gereken kişiler ile sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği %40 ve üzerinde olup bu nedenle sürücü belgesi alamayan kişiler için düzenleme bulunmaktadır.

İstisna 10 yılda bir defaya mahsus uygulanmaktadır. Bu nedenle araç alımında yalnızca rapordaki yüzdeye bakılması yeterli değildir; raporun içeriği, engelin niteliği, sürücü belgesi durumu ve aracın mevzuata uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.

8. MTV istisnası

Engelli vatandaşların bazı araçları için Motorlu Taşıtlar Vergisi istisnası uygulanabilir.

Burada da engel oranı ve aracın niteliği önemlidir. Özellikle %90 ve üzeri engelli kişiler için farklı, %90’ın altında engelli kişiler için ise engellilik durumuna uygun özel tertibat gibi şartlara bağlı uygulamalar bulunmaktadır.

Bu nedenle ÖTV istisnası ile MTV istisnasının aynı şartlara sahip olduğu düşünülmemelidir.

9. Gelir vergisi engellilik indirimi

Çalışan engelliler açısından gelir vergisinde engellilik indirimi uygulanabilir. Bu uygulama, kişinin hesabına ayrıca yatırılan bir sosyal yardım değildir; ücret gelirinin vergilendirilmesinde dikkate alınan bir indirimdir.

2026 yılı için aylık engellilik indirimi tutarları şöyledir:

Birinci derece: 12.000 TL
İkinci derece: 7.000 TL
Üçüncü derece: 3.000 TL

Dereceler çalışma gücü kaybına göre belirlenmektedir: birinci derece için en az %80, ikinci derece için en az %60, üçüncü derece için en az %40 çalışma gücü kaybı esas alınır.

Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan bazı çalışanlar da mevzuattaki şartları taşıdığında bu indirimden yararlanabilir.

10. Emlak vergisinde sıfır oran

Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskene sahip engelli kişiler, gerekli şartları taşımaları halinde sıfır oranlı bina vergisi uygulamasından yararlanabilir.

Önemli bir ayrıntı da kişinin evinde bizzat oturmasının şart olmamasıdır. Tek meskenini kiraya verip başka yerde yaşayan engelli kişi de diğer şartları taşıyorsa bu uygulamadan yararlanabilir.

11. Çalışma hayatında engelli istihdam kotası

Engelli bireylerin çalışma hayatına katılımını desteklemek amacıyla belirli işyerleri için engelli işçi çalıştırma yükümlülüğü bulunmaktadır.

İŞKUR’un güncel açıklamasına göre 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde %3, kamu işyerlerinde ise %4 oranında engelli işçi çalıştırılması gerekir. Tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde eşik 51 veya daha fazla işçidir.

Bu kota, engelli bireyin herhangi bir işte otomatik olarak işe alınacağı anlamına gelmez. İlan, meslek, eğitim ve diğer işe alım şartlarının ayrıca karşılanması gerekir.

12. EKPSS ve kamuya yerleşme

Engelli bireylerin kamu kurumlarında memur olarak istihdamında Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve ilgili adaylar açısından kura yöntemi kullanılmaktadır.

2026-EKPSS 19 Nisan 2026 tarihinde uygulanmış, sınav sonuçları 12 Mayıs 2026 tarihinde açıklanmıştır. ÖSYM ayrıca 2026 yılında kura başvurularına ilişkin kılavuz yayımlamıştır.

Başvuru ve yerleştirmelerde her yıl yayımlanan ÖSYM kılavuzunun şartları esas alınmalıdır.

13. Engellilik nedeniyle emeklilik

Engelli raporu bulunan bir kişinin emeklilik hakkı yalnızca rapordaki yüzdeye bakılarak belirlenmez.

Emeklilik hesabında ilk sigortalılık tarihi, sigortalılık statüsü, prim gün sayısı ve SGK tarafından yapılan çalışma gücü kaybı değerlendirmesi önem taşır. Bu nedenle “%40 raporum var, kesin şu yaşta emekli olurum” şeklinde tek bir formül bulunmaz.

Özellikle eski ve yeni mevzuat uygulamalarının birbirinden ayrılması gerektiğinden, emeklilik hesabının SGK üzerinden kişinin kendi sigortalılık bilgileriyle yapılması gerekir.

14. Malulen emeklilik

Malulen emeklilik, engellilik nedeniyle emeklilikten farklıdır.

SGK’ya göre malul sayılabilmek için çalışma gücünün veya ilgili durumda meslekte kazanma gücünün en az %60’ının kaybedildiğinin Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi gerekir. Sağlık kuruluşundan alınan rapor tek başına malullük aylığı bağlanması için yeterli değildir.

Genel olarak malullük aylığı için en az 10 yıl sigortalılık ve 1.800 gün prim şartı bulunur. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıllık sigortalılık şartı aranmaz; 1.800 gün prim şartı devam eder.

Bu nedenle:

%60 engelli raporu = otomatik malulen emeklilik

şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.

15. Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri

Engelli çocuklar ve özel eğitim ihtiyacı bulunan bireyler için özel eğitim sınıfları, kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi ve özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri gibi uygulamalar bulunmaktadır.

Burada sağlık kurulu raporu ile eğitsel değerlendirme birbirinden ayrılmalıdır. Bir öğrencinin özel eğitim ihtiyacının belirlenmesinde eğitim sistemi içindeki değerlendirme süreçleri de önem taşır.

Bu nedenle yalnızca sağlık raporunun bulunması, bütün eğitim hizmetlerinin otomatik olarak başlayacağı anlamına gelmez.

16. TOKİ’de engelli kontenjanı

TOKİ’nin güncel bilgilendirmesine göre 18 yaşını tamamlamış ve %40 veya üzeri engelli raporu bulunan kişiler için satışa sunulan konut sayısının %5’i oranında kontenjan ayrılmaktadır. Hak sahipleri kura ile belirlenir.

Ancak TOKİ projelerinde gelir, ikamet, konut sahibi olmama ve benzeri başka şartlar bulunabilir. Bu nedenle engelli raporunun bulunması tek başına konut almaya hak kazanıldığı anlamına gelmez.

17. Telefon, internet ve diğer hizmet indirimleri

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel Engelli Kimlik Kartı bilgilendirmesinde cep telefonu operatörleri ve internet hizmetlerinde indirimlerin uygulandığı, bazı televizyon yayın hizmetlerinde de indirim sağlanabildiği belirtilmektedir.

Bu indirimler hizmet sağlayıcısına ve tarifeye göre değişebildiğinden başvuru öncesinde ilgili şirketin güncel şartlarının kontrol edilmesi gerekir.

18. KYK burs ve yurt başvurularında öncelik

Bakanlığın güncel bilgilendirmesinde %40 ve üzeri engeli bulunan kişilere KYK burs ve yurt başvurularında öncelik tanındığı belirtilmektedir.

Buradaki uygulama, bütün şartların ortadan kalktığı anlamına gelmez; burs ve yurt başvurularında ilgili dönemin KYK kuralları ayrıca uygulanır.

Her engelli raporu aynı hakları sağlamaz

Engelli raporundaki oran önemli olmakla birlikte, hak belirleme sürecinin tamamı değildir.

Örneğin:

Engelli Kimlik Kartında %40 ve üzeri oran önemli olabilir.
Engelli aylığında oranla birlikte gelir ve sosyal güvence şartları aranır.
Evde bakım yardımında bakım ihtiyacı ve hane geliri değerlendirilir.
ÖTV istisnasında engelin türü, oranı, sürücü belgesi ve araç özellikleri önem taşıyabilir.
Emeklilikte SGK’nın çalışma gücü kaybı değerlendirmesi ve prim/sigortalılık bilgileri dikkate alınır.
TOKİ’de engelli kontenjanının yanında projenin diğer başvuru şartları bulunabilir.

Bu nedenle raporunuzda %40, %60, %80 veya %90 yazması, bütün haklardan otomatik şekilde yararlanabileceğiniz anlamına gelmez.

Engelli raporu aldıktan sonra ne yapılmalı?

Engelli raporu alındıktan sonra önce hangi haktan yararlanılmak istendiği belirlenmelidir. Çünkü başvurulacak kurum ve aranacak şartlar buna göre değişir.

Örneğin:

Engelli Kimlik Kartı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı/e-Devlet,
Engelli aylığı için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,
Evde bakım yardımı için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi,
Emeklilik ve malullük için SGK,
ÖTV, MTV ve engellilik indirimi için Gelir İdaresi Başkanlığı/vergi daireleri,
Engelli istihdamı için İŞKUR,
EKPSS için ÖSYM,
Özel eğitim için ilgili eğitim kurumları ve RAM,
TOKİ için ilgili projenin başvuru duyurusu

takip edilmelidir.

Özellikle raporun oranından önce raporun içeriğinin ve yararlanılmak istenen hakkın özel şartlarının kontrol edilmesi gerekir.

Sık yapılan hata: “%40 raporum var, bütün hakları alırım”

Engelli haklarında en sık yapılan yanlış değerlendirmelerden biri budur.

%40 ve üzeri rapor birçok önemli hak bakımından başlangıç şartı olabilir; ancak her hakkın mevzuatı farklıdır. Örneğin %40 raporla Engelli Kimlik Kartı alınabilmesi, aynı kişinin otomatik olarak ÖTV istisnalı araç alabileceği veya evde bakım yardımı alabileceği anlamına gelmez.

Bu nedenle başvuru yapmadan önce engel oranı + rapor içeriği + gelir durumu + sosyal güvenlik durumu + hakkın özel şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Engelli raporu ve sosyal yardımlarla ilgili diğer güncel rehberlere Sosyal Yardımlar & Haklar kategorisinden ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

%40 engelli raporu olan hangi haklardan yararlanabilir?

Engelli Kimlik Kartı, ulaşım avantajları, bazı sosyal yardımlar ve diğer haklardan şartları taşıması halinde yararlanabilir.

%90 engelli raporu olan hangi haklardan yararlanabilir?

ÖTV ve MTV istisnası gibi bazı haklarda %90 ve üzeri oran önemlidir. Ancak diğer haklar için ek şartlar aranabilir.

Engelli raporu olan herkese engelli aylığı bağlanır mı?

Hayır. Engel oranının yanında gelir ve sosyal güvence şartları da aranır.

Engelli raporu olan herkese evde bakım yardımı verilir mi?

Hayır. Bakım ihtiyacı, sağlık raporu ve hane geliri birlikte değerlendirilir.

Engelli raporu ile ÖTV’siz araç alınabilir mi?

Belirli şartları taşıyan kişiler ÖTV istisnasından yararlanabilir. Engel türü ve rapor içeriği de önemlidir.

Engelli raporu emekli olmak için yeterli mi?

Hayır. Emeklilikte prim, sigortalılık süresi ve SGK’nın çalışma gücü değerlendirmesi dikkate alınır.

Engelli raporu ile ücretsiz ulaşım var mı?

Evet. Mevzuattaki şartları taşıyan engelli bireyler şehir içi toplu taşımadan ücretsiz yararlanabilir.

Engelli raporu ile TOKİ’de kontenjan var mı?

Evet. İlgili TOKİ projelerinde %40 ve üzeri engelli vatandaşlar için %5 kontenjan ayrılabilir.

Engelli raporu ile emlak vergisi ödenir mi?

Şartları taşıyan engelli kişiler, brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskenleri için sıfır oranlı bina vergisinden yararlanabilir.

Engelli raporu ile hangi kuruma başvurulur?

Başvurulacak kurum hakka göre değişir. Aile Bakanlığı, SGK, İŞKUR, ÖSYM, belediye ve diğer ilgili kurumlara başvuru yapılabilir.

Sonuç

Engelli raporu ile hangi haklardan yararlanılır sorusunun tek bir oranla cevaplanması mümkün değildir. 2026 yılında engelli sağlık kurulu raporu bulunan kişiler; ulaşım, sosyal yardım, vergi, araç, çalışma, eğitim, konut ve çeşitli sosyal hizmetlerden ilgili şartları taşımaları halinde yararlanabilir.

En önemli nokta, %40 ve üzeri raporun bütün hakları otomatik olarak sağlamadığıdır. Engelli aylığında gelir şartı, evde bakım yardımında bakım ihtiyacı ve gelir, ÖTV’de engelin niteliği ve araç şartları, emeklilikte ise SGK’nın çalışma gücü ve sigortalılık değerlendirmesi ayrıca dikkate alınır.

Kaynaklar